The Radio Dept. - Passive Aggressive: Singles 2002-2010: ongrijpbare schoonheid

2010 was een ongewoon productief jaar voor The Radio Dept., met twee EP's, een digitale single ('The New Improved Hypocrisy')  en een erg gesmaakt derde album ('Clinging To A Scheme'). Ongewoon, omdat de band meestal rustig de tijd neemt om nieuw werk op wanhopige fans los te laten. Ze zijn actief (in wisselende bezettingen) sinds 1995, dropten hun stekelige debuutalbum 'Lesser Matters' pas in 2003 en 'Pet Grief', de 'moeilijke tweede', nog eens drie lange, lange jaren later. En nu is er dus de compilatie 'Passive Aggressive: Singles 2002-2010'. Geen 'Best of', wel een verzameling van alle singles die de Zweden ooit uitbrachten, aangevuld met nooit eerder gereleaset materiaal en moeilijk vindbare b-kantjes van singles die op veilingsites voor grof geld van eigenaar wisselen. Achtentwintig nummers in totaal - waarvan slechts zes albumtracks - die mooi verdeeld werden over twee cd’s. Handig voor de fans die hun zuurverdiende centen liever niet investeren in tweedehands vinyl en een mooie introductie voor muziekliefhebbers die nog niet vertrouwd zijn met de ongrijpbare schoonheid van The Radio Dept.

Waar de titel ‘Passive Aggressive’ precies op slaat is niet helemaal duidelijk, maar we vermoeden dat het eerder slaat op de inhoud en niet op de vorm (het agressieve, onstuimige geluid van die heerlijk fuzzy singles uit de beginjaren – ‘Why Won’t You Talk About It’ en ‘Where Damage Isn’t Already Done’). The Radio Dept. is namelijk geen band die op de barricades gaat staan, maar wél een uitgesproken mening heeft. En of ze die (politieke) mening nu laten horen door de mond van Thurston Moore (de intro van ‘Heaven’s On Fire’) of vermommen als vrolijke popsong, je kan er moeilijk omheen. In 'Freddie And the Trojan Horse' verwijt zanger Johan Duncanson de Zweedse liberaal-democratische Eerste Minister Fredrik Reinfeldt in niet mis te verstane woorden dat hij zijn mooie beloften na zijn verkiezingsoverwinning in 2006 niet nakwam en het recente ‘The New Improved Hypocricy’ was een nobele poging om de oprukkende bruinhemden in het Zweedse parlement een halt toe te roepen. Dat het weinig uithaalde bleek enkele dagen later, toen de uitslag van de verkiezing bekend werd. Dat we er sindsdien een favoriete protestsong bij hebben staat wel vast. Eentje waarvan de tekst met een beetje verbeelding ook kan worden toegepast op de politieke toestand in het verscheurde Belgenlandje.

Veel meer nog dan een langgerekte vermomde politieke slogan is ‘Passive Aggressive’ vooral een document dat toont hoe The Radio Dept. evolueerde. Van een band die ten onterechte werd verweten de sound van The Jesus And Mary Chain te kopiëren, die goochelde met fuzzpedalen en Duncansons fluisterstem verschool achter een gordijn van distortion en feedback, naar een volwassen, gecontroleerde band die voortdurend de grenzen van de popmuziek opzoekt (én verlegt). Die evolutie is duidelijk merkbaar op schijf één, waarop alle singles in chronologische volgorde werden gerangschikt. Je hoort hoe de pluizige gitaarsound van vroege popbommen als ‘Why Won’t You Talk About It’ en 'Ewan' langzaamaan verdreven werd door de steeds prominentere elastische synthgeluiden van Daniel Tjäder. Je hoort hoe (voor een indiepopband) ongewone invloeden als funk en dub (‘Never Follow Suit’, ‘David’) langzaam de liedjes binnensijpelen. En toch draagt elk nummer het onmiskenbare geluid van The Radio Dept. Een geluid dat veelvuldig wordt gekopieerd, maar nog nooit werd geëvenaard.  

Na het beluisteren van het tweede schijfje begrijp je ook waarom cineaste Sofia Coppola de dromerige, bitterzoete liedjes van The Radio Dept. zo graag gebruikt om de lethargische en bijna hypnotiserende beelden van haar films van een muziekje te voorzien. Hoewel de enige van de drie nummers (het hartverscheurende ‘Pulling Our Weight’) uit de Marie-Antoinette-soundtrack op de eerste cd te vinden is, zijn het de zorgvuldig bijeengezochte instrumentals (‘Slottet’, 'Tåget'), semi-instrumentals (‘Closing Scene’) en verloren parels (o.a. ‘What You Sell’ en ‘You And Me Then?’) van CD 2 die beelden van traag voorbijglijdende treinlandschappen en taferelen in een vreemde grootstad in schemer- of neonlicht oproepen. Niet in het minst dankzij het veelvuldig gebruik van gesamplede stemflarden, gedempte sirenes en andere onbestemde stadsgeluiden. Geen wegwerpmateriaal, want The Radio Dept. is zo’n band die het aandurft om de beste songs tot B-kant te degraderen. De bloedmooie cover van Sade’s 'All About Our Love' is een mooi voorbeeld. En het zeer recente en dubby ‘The One’, dat het album op spectaculaire wijze afsluit, eveneens. Beiden niet goed genoeg voor ‘Clinging To A Scheme’, maar wel de concurrentie er losjes afrijden. The Radio Dept. wás al de spannendste popband van de noughties, maar die twee songs beloven dat de kaars ook in dit decennium niet uitgedoofd is. En misschien, héél misschien vinden de Zweden met ‘Passive Agressive’  eindelijk een groter publiek en krijgen ze de aandacht die ze verdienen.

Score: 4,5/5

door Gabriel M


The Radio Dept. MySpace

Album verdeeld door Sonic Rendezvous

Dit artikel delen met je vrienden?

Helemaal mee eens? Of net helemaal niet? Klik hier en laat het ons weten op de discussion board van onze Facebook group!